GROUPE WANTY: finance bouwt aan sfeer van vertrouwen
May 5, 2017
STUDIO 100: Een CFO moet niet alles willen weten
October 9, 2017
Show all

IBA: groei met dubbele digits is uitdaging voor finance

"Onze finance-afdeling ondersteunt een double-digitgroei"

IBA is een op en top Belgisch succesverhaal met inmiddels iets meer dan dertig jaar op de teller. Het bedrijf is wereldleider op het vlak van protontherapie, een unieke techniek op het vlak van kankerbestrijding. Klanten hebben ze in alle uithoeken van de planeet, wat finance voor enkele boeiende uitdagingen plaatst. We hebben een gesprek Soumya Chandramouli, een gedreven vrouw die midden 2016 CFO werd.

Door Michaël Vandamme

De hoofdzetel van IBA vinden is op zich een fluitje van een cent. Op een makkelijk te bereiken zoning in het Waals-Brabantse Louvain-la-Neuve betrekt het bedrijf verschillende gebouwen. Maar net daar ligt de moeilijkheid: het vinden van het juiste locatie van de finance afdeling heeft dan weer wat weg van die spreekwoordelijk verscholen speld in een hooiberg. Op een totaal personeelsbestand van meer dan 1.500, is finance misschien niet de afdeling binnen het bedrijf die het meest in het oog springt. Anderzijds zorgen die enkele tientallen mensen – veertig zouden we later vernemen – dat het kader bestaat waarin de meer dan 500 ingenieurs van IBA hun kennis en kunde kunnen ontplooien. 

Gerichte bestraling

Het gesprek dat we hebben met CFO Soumya Chandramouli valt nagenoeg samen met het bericht dat het licht op groen staat voor de bouw van een centrum voor protontherapie aan de KUL, het eerste in ons land. Met een totaal kostenplaatje van om en bij de 45 miljoen euro, is dit wellicht het duurste toestel ooit dat de Universiteit in gebruik zal nemen. En deze infrastructuur, voor wie er nog aan zou twijfelen, is getekend IBA, de afkorting van Ion Beam Applications.

Protontherapie mag dan al voer voor specialisten zijn, Soumya Chandramouli bezit gelukkig de gave van de synthese. "Protontherapie is de meest ontwikkelde vorm van radioactieve bestraling die kanker heel gericht aanpakt", legt ze uit. "Hiervoor is de behandeling erg geschikt voor tumoren die moeilijk bereikbaar zijn. De bestraling focust op de door de kanker aangetaste plekken, met beperking van de schade in daarrond liggende zones, wat vaak een probleem is bij klassieke bestraling. Dit is niet het enige wat we doen – ook dosimetrie en het vervaardigen van deeltjesversnellers voor diagnostische en industriële toepassingen behoort tot onze activiteiten – maar het is voor protontherapie waarvan we wereldleider zijn dat we de grootste bekendheid genieten. Protontherapie tekent vandaag de dag voor tweederde van ons zakencijfer."

Naar schatting zouden in eerste instantie 150 à 200 Belgische kankerpatiënten in aanmerking komen voor protontherapie, mensen die vandaag genoodzaakt zijn naar het buitenland uit te wijken voor hun behandeling. Op termijn zou dit aantal, nog volgens cijfers van de KUL, tot 1.500 kunnen stijgen. En het Leuvens voorbeeld krijgt gevolg. Ook in Charleroi komt er een soortgelijke infrastructuur, verwacht wordt dat deze tegen 2020 operationeel zal zijn.

Protontherapie 1/3 kans op kanker <1% radiotherapie is protontherapie 160.000 patiënten reeds behandeld 300.000 patiënten tegen 2030 40 IBA-proton therapy centers wereldwijd €25 - €125 miljoen kost proton therapy center

Yves Jongen

Vorig jaar vierde IBA haar dertigste verjaardag. In 1986 werd het bedrijf opgericht door Ingenieur Yves Jongen. Drie decennia later werden al meer dan 50 systemen verkocht en werd de IBA-technologie gebruikt voor de behandeling van wereldwijd meer dan 50.000 patiënten. En het groeipotentieel is nog steeds vast onderdeel van het DNA van de onderneming. Dit jaar wordt een omzetstijging tussen de 15 procent en 20 procent verwacht, een trend die volgens bepaalde ramingen de komende jaren zal aanhouden.

Wat jullie doen is erg kapitaalintensief. Zware investeringen zijn onontbeerlijk, alleen komt de return pas een poos later. Hoe gaat een finance afdeling hiermee om?

"Onze activiteiten zijn behoorlijk tijdrovend en de innovatiecycli op het vlak van protontherapie zijn lang. Je  moet het nodige geduld aan de dag leggen en de financiële planificatie erg nauwgezet aanpakken, alvorens concrete resultaten te zien. Sommige lezers zullen misschien een parallel trekken met de sector van biotechnologie, toch is onze situatie verschillend. Op zich zijn we als bedrijf niet zo kapitaalintensief. Als producent van medisch high-tech materiaal, wordt een groot deel van de vervaardiging aan onze leveranciers uitbesteed. Wijzelf nemen dan de integratie, de assemblage en het testen voor onze rekening, alvorens we ze bij onze klanten installeren. Dit verklaart waarom onze grootste investering Onderzoek & Ontwikkeling (O&O) is en het permanent opleiden van onze medewerkers, opdat deze mee zijn met de laatste technologische ontwikkelingen. Op zich gaat zo'n 10 procent van ons zakencijfer naar O&O. Het gros hiervan gebeurt ook in België. Teneinde op dit vlak onze capaciteit te vergroten en zo mee te kunnen met de groei, investeerden we een budget van ongeveer 16 miljoen euro in de bouw van een nieuw en modern fabriek in Louvain-la-Neuve. Begin 2018 zal deze in gebruik genomen worden. En wat de bron van onze middelen betreft: we behouden onze autonomie aangezien de verkoop onze groei draagt. Onze bankieren blijven excellente partners en we zijn bovendien beursgenoteerd.”

En dan heb je klanten nodig die deze groei kunnen dragen

"Klopt. Onze contracten hebben een relatief lange looptijd. Doorgaans moet je zo'n 18 maanden uittrekken alvorens onze klanten het te gebruiken gebouw opgetrokken hebben. En dan heb je nog zo'n 12 maand nodig voor de installatie van het systeem. Samengevat betekent dit dat tussen het van start gaan en het moment dat de klant effectief met radiotherapie van start kan gaan zo'n 30 maanden liggen. Dat is een hele poos. De investering is bovendien aanzienlijk. 5 à 10 miljoen euro voor het onderdeel gebouwen en infrastructuur en om en bij de 20 miljoen euro voor de uitrusting, voor zover we het over onze compact protontherapie systeem hebben, de Proteus@ONE. Het is geen overdrijving te stellen dat aan een standaard-project een initiële investering van rond de 30 miljoen euro hangt. Om die reden proberen we als dit nodig is zoveel mogelijk de klant bij te staan om dit financieringsvraagstuk correct te benaderen. We doen meer dan verkopen alleen. We denken met de klant mee, staan hem bij in het opstellen van zijn business plan, maar brengen hem ook in contact met financiële instellingen die hem mogelijk zullen ondersteunen.” 

Soumya Chandramouli, CFO van IBA: Net de internationale diversiteit maakt het voor wij die met de finance belast zijn complex, én dus uitdagend”

Internationale dimensie

Wanneer u het hebt over klanten, dan denken we logischerwijze in eerste instantie aan ziekenhuizen

"Ziekenhuizen, dat ligt voor de hand. Zowel privé als publiek. Maar ook grote onderzoekscentra of kleinere complexen. Traditioneel veel in de VS, ook al vindt er de laatste jaren een zekere shift richting Europa en Azië plaats. Net deze internationale diversiteit maakt het voor wij die met de finance belast zijn complex, én dus uitdagend (lacht). De relatie met onze klanten is een afgeleide van de precieze afbakening van hetgeen we wel en niet doen. Wij leveren de toestellen, zorgen voor de operationele kant en de onderhoud, waar we trouwens mensen 24/24 voor aanbieden, maar van de medische kant blijven wij af. Wij spelen wel een rol in het bekend en toegankelijk maken van protontherapie voor iedereen. Op die manier timmeren we aan een heuse community van gebruikers van protontherapie. We zijn er ons van bewust dat het potentieel erg groot is. Onderzoek toont aan dat tussen de 17 en 20 procent van alle kankers die door de traditionele bestraling aangepakt worden, door middel van proton-therapie efficiënter behandeld zouden kunnen worden. Op dit moment komen we wereldwijd aan amper 1 procent. De delta die tussen beide cijfers bestaat spreekt boekdelen over het potentieel van deze technologie."

U raakte het al aan: alleen al de verspreiding van jullie klantenbestand, maakt van IBA een erg internationaal opererend bedrijf. Welk effect heeft dat op de manier waarop jullie finance afdeling georganiseerd wordt?

"De grote uitdaging bestaat erin een optimaal evenwichtspunt te bereiken tussen de zaken die je centraal beheert en wat niet. De corporate functies worden centraal aangestuurd, terwijl al het boekhoudkundige decentraal ingericht is – ik kom hier direct op terug. Concreet betekent dit dat zaken als treasury, de uitwerking van financiële projecten, controlling en het uitvoeren van interne audits hier in Louvain-la-Neuve gevestigd zijn. Alle boekhoudkundige taken en reporting zijn een plaatselijke aangelegenheid, volledig in functie van onze activiteiten. Wanneer je met langdurige contracten als de onze werkt, heb je een entiteit ter plekke nodig. Deze is noodzakelijk voor zowel het personeelsbeleid aldaar, maar ook voor alle financiële, fiscale en boekhoudkundige aspecten. En het is precies in deze logica dat de financiële taken die het best ter plekke uitgevoerd kunnen worden daar ook gevestigd zijn."

Evenwicht in outsourcen

Uit het organigram leiden we af, dat elke 'regio' ook een eigen finance-verantwoordelijke hebben...

"Dat is de logica zelve. In 2016 hebben we onze activiteiten geregionaliseerd om beter om te gaan met onze groei en geografische expansie. We werken vandaag met drie gebieden: EMEA/Latijns-Amerika, Noord-Amerika en Azië-Pacific, telkens met een financiële verantwoordelijke die als rechterhand fungeert van zijn of haar Head of Region. De plaatselijke boekhoudkundige teams rapporteren aan deze verantwoordelijken, waarna de info bij mij komt. Precies zoals ik geïnformeerd wordt door de Directors Controlling & Business Performance, Treasury & Financing, Consolidation & Reporting en Internal Audit, wat dan de functies omvat die centraal beheerd worden. En voor de volledigheid: tussen deze regionale verantwoordelijken en Controlling-verantwoordelijke vindt ook nauw overleg plaats teneinde onze wereldwijde projecten op te volgen."

Hoe vindt u de juiste mensen voor dit toch wel gefragmenteerde organigram te vullen?

“Nog een uitdaging (lacht). Ons team is erg internationaal samengesteld, ook hier op de hoofdzetel. Waar mogelijk trachten we de interne mobiliteit zoveel mogelijk te laten spelen, maar simpel is dat niet. Voor plaatselijke boekhoudkundige functies is dat erg moeilijk. Voor andere functies lukt dat dan weer wel wat makkelijker. Trouwens, een Belg vervult de functie van financieel verantwoordelijke voor de regio Noord-Amerika. Tegelijkertijd streven we er ook naar een zo groot mogelijk diversiteit tussen beide geslachten te bereiken. En met succes, aangezien bijna de helft van de in totaal 40 mensen die met finance bezig zijn binnen IBA een vrouw is."

Als u ons een persoonlijke noot toestaat, een internationale samenstelling, gender-gelijkheid, daar bent u een levendige illustratie van..?

"Deels wel (lacht), maar mispak u niet. Een vrouw ben ik zonder meer, maar je kan me maar moeilijk als een expat beschouwen, ik kwam hier als tiener, heb hier gestudeerd en heb inmiddels een professioneel parcours van 18 jaar in België achter de rug. Aanvankelijk bij een big four, vervolgens hier bij IBA, inmiddels al 13 jaar geleden."

Risk is steeds meer tot een onderdeel van het standaardpakket van Finance uitgegroeid. Wat betekent dit voor u?

 "Het is een permanent aandachtspunt. Doordat we met radiotherapie werken is risico natuurlijk een belangrijk gegeven, inherent aan onze werking. We moeten immers de veiligheid garanderen van zowel onze medewerkers als de behandelde patiënten. Uiteraard wordt dit ook opgevolgd door een team dat de focus legt op zowel kwaliteit, veiligheid als regelgeving. Wij als finance kijken vooral naar de financiële gevolgen die risico's mogelijk teweeg zouden kunnen brengen. Bijvoorbeeld wisselkoersrisico’s kunnen op onze bijzondere belangstelling rekenen; we hebben een treasury afdeling die nauwkeurig de risico’s onderzoek van al onze verkoopscontracten. We werken met heel veel internationale klanten, wat deze focus verklaart. Zoveel mogelijk proberen in euro's te verkopen, maar dat lukt natuurlijk niet overal. In dat geval moeten we voor een dekking van deze contracten zorgen. Daarnaast beschikken we ook over een auditafdeling die het beheer van operationele risico’s en de mogelijke financiële gevolgen die hieruit kunnen voortvloeien voor zijn rekening neemt."

 Hoe financieel gezond zijn jullie?

 “We kennen een groei en maken winst. In 2017 hebben we onze aandeelhouders een dividend uitgekeerd en we zorgen ook voor een competitieve verloning als blijk van dank aan onze medewerkers die per slot van rekening de sterkte van IBA zijn. Op het vlak van cash zijn we positief. Onze nood aan werkkapitaal is gemiddeld, aangezien de kosten inherent aan een project in regel door onze klanten geprefinancieerd worden. Wereldwijd kan dat wel wat swingen, maar dat is eigen aan de groei. In globo oogt het plaatje mooi.”

Soumya Chandramouli, CFO van IBA: “We streven naar een zo groot mogelijke diversiteit. En met succes, aangezien bijna de helft van de 40 mensen die met finance bezig zijn binnen IBA een vrouw is."

 Uitdagingen van morgen

 We treffen mekaar in Louvain-la-Neuve, waar sinds dag één jullie hoofdzetel gevestigd is. Jullie dragen een duidelijke Belgische stempel, maar hoe lang nog? Is een vorm van delocalisatie niet onvermijdelijk gezien jullie verdere internationalisering?

 Ons bedrijf is sterk verankerd hier in België. Onze grootste individuele aandeelhouders bestaat trouwens uit huidige en voormalige werknemers van het bedrijf. Het gros van onze Onderzoek & Ontwikkeling vindt hier in Louvain-la-Neuve plaats en we blijven op een positieve aan de tewerkstelling in België werken, al was het maar dan de helft van de 400 aanwervingen die we vorig jaar deden hier gebeurden. We worden ook gesteund door enkele financiële en fiscale voordelen. Zo zijn er subsidies van de lokale overheden. We bouwen hier een nieuw fabriek en onze maatschappelijke zetel is gevestigd in de Chemin du Cyclotron. Wat moet ik nog meer zeggen (lacht)? Op dit moment is er geen enkele reden verandering te brengen in deze situatie.”

 U bent nog maar enkele maanden CFO geworden, zij het met een historiek binnen het bedrijf die ons toestaat u te omschrijven als gepokt en gemazeld op de finance afdeling van het bedrijf. Waar mag men u over enkele jaren op afrekenen?

 "Het venijn zit hem duidelijk in de staart (lacht). Het is een tricky one, maar vooruit dan maar. Erg belangrijk is de internationalisering de voorbije jaren doorlopen heeft; een trend die zich trouwens onverminderd verderzet. De voorbije 3 à 4 jaar werd veel van onze verkoop in het buitenland gerealiseerd. We werden actief in landen als Japan en Argentinië, en dit creëert andere uitdagingen. Hoe ga je om met het finance-luik van deze activiteiten in deze landen? Hoe manage je de risico’s en bezorg je een adequate steun aan de operaties? Doe je beroep op lokale spelers, wat neerkomt op het uitbesteden van een aantal activiteiten. Of geven we er de voorkeur aan in eigen huis een expertise uit te bouwen? Elke situatie is verschillend en heeft nood aan een eigen strategie. Deze duurzaam uitwerken en stevige processen voor al onze filialen uitwerken die de groei kunnen dragen, het zal een groot deel van mijn werkzaamheden voor de komende maanden en jaren in beslag nemen."

Financiële cijfers Omzet: 329 miljoen euro (+21,6 procent) REBIT Marge: 11,3 procent (+26 procent) Aantal medewerkers: 1.500 Dividend 2016: 0,29 cents/action


 
KLIK OP LOGO VOOR VEEL MEER INSPIRATIE